WAAR KOMEN DE 75+ TONNERS VANDAAN?

Hoe fok je een veel-tonner?
Hoe kan het dat sommige koeien onder bepaalde omstandigheden de drie lactaties niet halen en andere onder dezelfde omstandigheden 100-tonner worden? Daar moet een genetische component achter zitten. Maar welke? En kunnen we die gebruiken voor de fokkerij op het eigen bedrijf? We zijn op zoek gegaan.

Wat honderdtonners onderscheidt….
Volgens een analyse van fokwaarden en dochterinformatie is eerder door CVR onderzoeker Ite Hamming geconcludeerd dat stieren die veel honderdtonners geven zich onderscheiden door hoge fokwaarden voor persistentie en laatrijpheid. De NVO (www.NVO-veeverbetering) concludeerde op basis van fokwaardenvergelijking dat laatrijpheid het sterkst correleert met levensduur en daarna persistentie. Voormalig CRV’er Kees van Velzen meende dat ook een progressief celgetalverloop de levensduurkansen verbetert. Gidi Smolders, voormalig onderzoeker WUR vond dat naarmate de levensproductie toeneemt ook de kans toeneemt dat de koe is geboren uit een 1e of 2e geboorte. Tot 62% bij de 100-tonners.

…maar de veel-tonners niet.
Uit een Vlaams onderzoek kwam naar voren dat 60 tot 70% van de honderdtonners geboren was uit een eerste of tweede geboorte (pinken en vaarzen). Dat zou aangrijpingspunten kunnen geven voor de fokkerij en selectie of het management als we erachter kunnen komen wat die jonge koeien onderscheidt van de rest. Voor de fokwaarden werd bij de Vlaamse 100-tonners geen enkele bruikbare correlatie gevonden. Omdat het ons gaat om koeien die tenminste 5 lactaties meegaan, de volwassen leeftijd, hebben we gekeken naar de 75+ tonners. Van de 445 75+ tonners in ons onderzoek bleek 52% afkomstig van de 1e of 2e geboorte. Van alleen de 100+ tonners was 55% afkomstig uit de eerste of tweede geboorte. Dus je zou denken dat daar de correlaties levensduur en laatrijpheid, persistentie en celgetal ook terug te vinden zouden zijn. Maar helaas, ook nu blijken er geen overtuigende correlaties te bestaan. Alleen vruchtbaarheid scoorde gemiddeld boven de 100, de rest eronder.

Verder kijken dan de fokwaarde lang is …
Het lijkt erop dat andere factoren de kans op een 75+ tonner bepalen dan alleen de fokwaarden. Daar doen we op dit moment onderzoek naar. Eén van de mogelijkheden is dat jonge koeien persistenter zijn waardoor ze minder te lijden hebben onder een hoge piekproductie wat de kwaliteit van het embryo ten goede komt. De fokwaarde voor persistentie zou dan kunnen helpen de kans bij alle koeien te vergroten. Maar ook het management komt dan om de hoek kijken omdat de voeding in de droogstand en in de lactatie sterk bepalend zijn voor mate waarin koeien in een negatieve energiebalans komen. De uiteindelijke prestaties worden bepaald door een combinatie van factoren waarbij de genetische aanleg wel een heel belangrijke kan zijn, maar niet altijd de meest bepalende.

Families
Ook blijkt een groot deel van de 75+tonners uit bepaalde families voort te komen. Datzelfde zien we bij de 100-tonners. Wat onderscheidt die dan? En wat onderscheidt dan die “toevallige” 75+ tonners? Wat we uit een analyse van de biologische 100-tonners afleiden is dat die als vaars starten met een bovengemiddelde productie (LW) en ook relatief hoog eindigen. Ze zijn laatrijp. In een project samen met studenten van Aeres Hogeschool in Dronten proberen we erachter te komen door verder te kijken dan de fokwaarden. Zo zou ook het karakter een rol kunnen spelen, maar dan moeten we dat meten in combinatie met de melkveehouder want dan gaat het persoonlijke voorkeuren.

            
Kenmerken van de onderzochte 75+ tonners (Haarman). De gemiddelden zijn die van alle koeien die minimaal 75.000 kg hebben geproduceerd.   productieverloop bij verschillende levensproducties (Smolders en Wagenaar). De lijn "gemiddeld" geeft het gemiddelde verloop weer dat gevonden is bij alle koeien die meer dan 60.000 kg hebben geproduceerd.  


Bronnen
- CRV, Ite Hamming, 2014
- Gidi Smolders (ASG/WUR) en Jan Paul Wagenaar (LBI)
- Jonas Dobbelaere, 2017, universiteit Gent
- Roxan Haarman, 2019. Onderzoekstage Aeres Hogeschool Dronten bij Valacon.

 

 

 

 
         
 
Valacon B.V.
Lindendijk 32
5491 GB Sint-Oedenrode
Tel.: +31(0)654 268 292
PRIVACY-VERKLARING AVG

ALGEMENE LEVERINGSVOORWAARDEN
Handleiding Duurzaam Melkvee Management
Valacon B.V. staat ingeschreven bij de Kamer van Koophandel onder nummer 63621509
BTW: NL8553.18.594.B01