Hoe fokt u een koe waar u lang en probleemloos mee kunt werken

Een gen voor levensduur bestaat niet. Dat dat wil niet zeggen dat er geen genetische aanleg is voor een langere levensduur. „Genen hebben geen enkele betekenis zonder omgeving”, is een uitspraak uit de genetica. Wat ze daarmee willen zeggen is dat genen pas hun werk doen als ze daartoe worden aangezet via de voeding of andere prikkels uit de omgeving. De omstandigheden, van kalf tot koe, zijn dus erg bepalend. Geen enkele koe-stier combinatie geeft dezelfde genencombinatie. De genetische aanleg is redelijk onvoorspelbaar. En door de omstandigheden kan het resultaat heel anders uitpakken.

De juiste kwaliteiten
De functionele kwaliteiten van een koe bepalen mede haar levensduur. Maar die is dus niet alleen erfelijk bepaald. Maar hoe optimaal de omstandigheden ook zijn, gebrek aan aanleg voor kwaliteiten kun je nooit goedmaken met het management. De uitdaging is om koeien te fokken met een goede functionele aanleg en met een goede productie-aanleg en die passen bij het bedrijf.

Uitvalsrisico
De kans om vroegtijdig afgevoerd te worden is ook afhankelijk van de leeftijd (lactatienr.) en het moment in de lactatie. Bovendien ligt de oorzaak niet altijd voor de hand. Een slechte vruchtbaarheid kan bijvoorbeeld te maken hebben met de voeding. Fokken op vruchtbaarheid helpt dus niet altijd. Een ander voorbeeld is melkziekte. De kans op vervolgproblemen is groot en die worden dan achteraf vaak niet daarmee in verband gebracht. Het moet wel duidelijk zijn of het om omgevingsfactoren gaat of om de erfelijke aanleg. 

Selectie als aanvulling op de fokkerij
Selectie is een goede manier om, in relatief korte tijd, het genetisch niveau van de veestapel te verhogen. Dieren die niet aan de verwachtingen voldoen moeten van verdere fokkerij worden uitgesloten. En hoe lager het uitvalspercentage, hoe strenger geselecteerd kan worden en hoe sneller de veestapel op een hoger peil komt. Gebruik bij de selectie van de koeien en het jongvee dezelfde criteria. In de praktijk is dat vaak niet het geval. De combinatie van een strenge selectie en de juiste stierkeuze geeft de beste genetische vooruitgang. 

Aandachtspunten
Gericht fokken vereist een gestructureerde aanpak:
  • Waarom worden koeien gedwongen afgevoerd? Is het een kwestie van de fokkerij of de omgeving of beide? 
  • Stieren die zich hebben bewezen op basis van dochterinformatie geven de meeste zekerheid en de minste spreiding.
  • Fokken op uniformiteit in het koppel heeft grote voordelen.
  • Consequent werken en vasthouden aan het doel zijn belangrijke succesfactoren.
  • Koeien die lange tijd goed functioneren laten zien welk type koe bij het bedrijf past.
  • Geselecteerde dochtergroepen laten wat anders zien dan de dagelijkse praktijk. 
  • Beperk het aantal kenmerken tot die kenmerken die voor het bedrijf van belang zijn.
  • Voorkom eenzijdig fokken en zoek naar de juiste balans tussen vorm en functie.








 

 

 

 
         
 
Valacon B.V.
Lindendijk 32
5491 GB Sint-Oedenrode
Tel.: +31(0)654 268 292
PRIVACY-VERKLARING AVG

ALGEMENE LEVERINGSVOORWAARDEN
Handleiding Duurzaam Melkvee Management
Valacon B.V. staat ingeschreven bij de Kamer van Koophandel onder nummer 63621509
BTW: NL8553.18.594.B01